مقالات

مقدمه‌ای بر فناوری نانو در صنعت نساجی

نانو فناوری صنعت نساجی

فناوری نانو، توانمندی استفاده و تولید مواد در مقیاس زیر مولکولی است که در این ابعاد مواد و محصولات خواص متفاوت تری از خود نشان می دهند و گستره ای از کاربردهای جالب و شگفت انگیز را فراهم می کنند. با توجه به رشد و توسعه پرشتاب این فناوری در دهه های اخیر، استفاده و بکارگیری این فناوری در صنایع مختلف اجتناب ناپذیر به نظر می رسد. مجله مد و پوشاک برساد برشاد در مقالاتی به شناسایی فناوری نانو در صنعت نساجی و روندهای تاثیرگذار بر این صنعت خواهد پرداخت.

فناوری نانو در ایران

در حال حاضر در کشور ما فناوری نانو در صنعت شامل: صنایع کشاورزی، ساختمان، نانومواد، محیط زیست، آب، بهداشت و سلامت، انرژی و نساجی در کشور وارد شده است. تلاش برای سهیم بودن ایران در بازار جهانی محصولات نساجی تحقیق و بررسی در زمینه فرصت های موجود در این صنعت در جهت ورود فناوری های نوین مانند فناوری نانو را به این صنعت می طلبد.

با محدود شدن منابع زیستی از جمله آب، غذا، محل سکونت، محیط زیست و به دلیل رشد بی رویه جمعیت در دو قرن اخیر، بشر مدتهاست که به فکر راه حلی می گردد. در این خصوص فناوری جدیدی نیاز است تا با دقت، قابلیت اعتماد بالا، سرعت بیشتر، ابعاد کوچك تر و خصوصیات جدیدتر موادی تولید کند تا با کاربرد آن بتوان از منابع محدود استفاده بهتری نمود.

اهمیت فناوری نانو

امروزه انقلاب فناوری نانو با صراحت تمام شروع شده است و سرانجام تمامی ابعاد زندگی ما را تحت تاثیر قرار خواهد داد. این فناوری به سرعت در بسیاری از جنبه های زندگی انسان در حال پیشرفت است و اکنون کاربردهای آن در زندگی بشر و آینده معین شده است. فناوری نانو با تاثیر بر صنایع مختلف تحولات گوناگونی را در آنها ایجاد خواهد کرد. رقابت های شدیدی برای دستیابی به بازارهای فناوری نانو آغاز گردیده است که خواه ناخواه در آینده ای نزدیك تمام کشورهای دنیا را در بر خواهد گرفت.

در چند سال گذشته، تاثیر عمیق فناوری نانو در صنعت نساجی رشد چشمگیری داشته است، دانش نانو بعنوان یك فناوری نوین امکانات بالقوه‌ای را برای بهبود محصولات نساجی فراهم آورده است، ولی علیرغم تلاش های زیادی که در رابطه با این فناوری در کشور صورت گرفته است، ولی همچنان نارسایی های متعددی در ساختار صنعت نساجی و کاربردی کردن تحقیقات وجود دارد.

چشم انداز فناوری نانو

فناوری نانو نقطه تلاقی اصول مهندسی، فیزیك، زیست شناسی، پزشکی و شیمی می باشد که به عنوان ابزاری نیرومند برای کاربرد در این علوم مختلف و غنی سازی آنها در جهت ساخت عناصر کاملاً جدید می باشد. فناوری نانو منجر به انقلاب فناوری در هزاره جدید می شود به نحوی که جهان را تحت تأثیر خود قرار می دهد. اصول نانوتکنولوژی چینش اتم هاست که با دقت فراوان و روشهای کنترل شده جهت ایجاد ساختمان مواد به کار گرفته می شود.

 هنگامی که اندازه ذرات یك ماده در مقیاس نانو قرار می گیرد بسیاری از خصوصیات آن ماده عوض می شود. برای مثال طلائی که ذرات آن یك نانومتر عرض دارند قرمز رنگ به نظر میرسند. نانوتکنولوژی دارای دو رویکرد بالا  به پائین و پائین به بالا است. رویکرد بالا به پائین شامل تولید محصول به وسیله شکل دهی و حذف قسمتی از توده ماده اولیه می باشد در حالی که رویکرد پائین به بالا تولید محصول به وسیله ایجاد ساختارهای نانومتری مورد نظر به وسیله روشهای خاص می باشد.

همچنین امروزه در بسیاری از زمینه ها نظیر علم مواد، مکانیك، الکترونیك، نور، پزشکی، هوافضا و غیره شاهد پیشرفت و شکوفایی فناوری نانو هستیم. با توجه به این پیشرفت می توان این فناوری را آغاز گر خوبی برای انقلاب صنعتی دوم دانست.

نانوفناروی و صنعت نساجی

صنعت نساجی هم تحت تاثیر این فناوری قرار گرفته و تحقیقات زیادی در این مسیر در حال انجام است. صنعت نساجی در حد تمدن بشری قدمت دارد. کاربرد منسوجات از تولید لباس گرفته تا پرده اتاق و کایت های تفریحی متنوع است. صنعت نساجی به بخش های مختلفی تقسیم می شود که عبارتند از:

  1. پوشاک
  2. پوشاک ورزشی
  3. منسوجات خانگی
  4. منسوجات نظامی
  5. منسوجات پزشکی
  6. منسوجات فنی غیر متعارف

عمده تحقیقات نساجی بر مبنای استفاده از مواد در اندازه های نانو و ایجاد نانوساختارها در طول فرایند تولید و تکمیل پارچه است. به طور مثال برخی از نمونه های عملی کاربرد فناوری نانو در صنعت نساجی شامل تولید البسه ایمن و هوشمند (البسه ای است که بتواند در شرایط محیطی مختلف عکس العمل های لازم را داشته باشد) نظیر جوراب های هوشمند برای دیابتی ها، به منظور بهبود چرخش خون آنها، جوراب های ضد بو و لباس های ورزشی ضد گردوخاک، همچنین تهیه لباس، ملحفه های بیمارستانی و پوششهای زخم ضد باکتری با استفاده از نانو ذرات نقره است.

حوزه های کاربردی فناوری نانو در نساجی به طور کلی فناوری نانو در چهار حوزه در صنعت نساجی نفوذ کرده است:

  1. الیاف و نخ
  2. صنعت پارچه
  3. تکمیل نهایی پارچه، رنگرزی و پوشش دهی
  4. منسوجات الکترونیکی

با ما همراه باشید تا در مقالات آینده تمامی این موارد به تفصیل مورد بررسی قرار گیرند.

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *